Czym jest wolontariat?  

Formalnych definicji wolontariatu jest wiele. Wszystkie jednak zawierają kilka stałych cech. Czym się wyróżnia działanie, które nazywamy wolontariatem?

Działania wolontariackie są w Polsce uregulowane prawnie ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1338). Dokument ten określa dokładnie reguły zaangażowania wolontariuszy, ich prawa, obowiązki, a także świadczenia, które im przysługują podczas pracy wolontariackiej. Zostając wolontariuszem masz więc pewność, że i Ty i np. organizacja pozarządowa, która korzysta z Twojej pomocy działacie w pełni legalnie. 

Według definicji zawartej w ww. ustawie wolontariuszem jest osoba fizyczna, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie. Wolontariusz może pomagać następującym podmiotom prawnym: 

• organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ww. ustawy czyli: fundacjom (np. Fundacji PODAJ DALEJ), stowarzyszeniom, spółdzielniom itp. – w zakresie ich działalności statutowej i pożytku publicznego, ale nie w działalności gospodarczej 
• organom administracji publicznej oraz jednostkom, które tym organom podlegają lub są przez nie nadzorowane – z wyłączeniem ich działalności gospodarczej; formą pomocy może być np. rozdawanie ulotek z informacją o działalności miejscowego ośrodka pomocy społecznej, obsługa wydarzeń specjalnym organizowanych przez władze miasta itp.
• podmiotom leczniczym (np. przychodnie, szpitale, poradnie itp.) w zakresie wykonywanej przez nie działalności; formą pomocy może być np. wsparcie w udzielaniu informacji o działalności placówki, odwiedziny, wsparcie osób przebywających w hospicjum itp. 

W bardziej potocznej definicji: wolontariat to dobrowolna i bezpłatna praca na rzecz osób potrzebujących pomocy lub określonych społeczności wykraczająca poza zwykłe relacje rodzinne, przyjacielskie i koleżeńskie.  

Określenie: bezpłatna oznacza tyle co: bez wynagrodzenia materialnego (pieniężnego, rzeczowego). Wolontariusz zyskuje jednak ze swojej pracy wiele korzyści niematerialnych takich jak np.: 

• poczucie bycia potrzebnym
• uznanie ze strony innych osób
• poczucie wpływu na kształtowanie rzeczywistości
• nowe umiejętności, wiedzę i doświadczenia przydatne w pracy zawodowej i życiu osobistym 
• wyższą samoocenę 
• zadowolenie
• nowe znajomości i przyjaźnie
• dobrą zabawę 

Z kolei określenie: wykraczająca poza zwykłe relacje rodzinne, przyjacielskie i koleżeńskie przyjacielskie oznacza, że nie każda praca na rzecz innych jest wolontariatem. Nie jest wolontariatem np. posprzątanie mieszkania własnej babci, ale wolontariatem będzie np. zrobienie zakupów osobie z niepełnosprawnością, która jest pod opieką Fundacji PODAJ DALEJ.